HİMİYEVİY ÜCÜM VE FOSFOR ÜCÜM VAQTINDA AREKETLER
Himiyeviy silânıñ qullanıluvınıñ tışqı alâmetlerine diqqat etiñiz: eki ya da qaç adamnıñ belli olmağan sebepten çalışmağa qabiliyetsizligi, yaramay qoqular ya da lezzetlerniñ is etilmesi, kiçik ayvanlar ya da böceklerniñ çoq sayıda ölmesi, özüñizde apansızdan sizge ait olmağan alâmetlerniñ belli olması, meselâ, yürek bulanuvı, nefes alınmasınıñ ağırlaşması, yalqaqlı zar ve teri qozğalması, dezoriyentatsiya ve terleme.
Areket algoritmi
- Resmiy ukrain menbalarında yayınlanğan haberlerni diqqatnen taqip etiñiz ve berilgen talimatlarğa riayet etiñiz.
- Eger tışta olsañız, bulaşıq yerden tezce uzaqlaşıñız, amma çapmañız, böylece daa raat nefes alırsıñız ve içiñizge nefesnen çekilgen zeerni mümkün olğanı qadar azlaştırırsıñız. Sizge yaqın olğan sığınaqqa yol alıñız.
- Eger siz ev ya da bir bina içinde olsañız, mümkün olsa, eñ yüksek qatqa, pencere ve qapuları eñ az olğan odağa çıqıñız.
- Odağa tıştan avanıñ kirmesine yardım etken pencerelerni, qapılarnı, ava çıqaruv avalandıruv donatmalarını ve er bir şeyni qapatıñız. Potentsial olaraq bulaşıq ola bilecek şeylerni aşamañız ve içmeñiz.
- Eger sen maşinanıñ içinde olsañız, yardım maşinalarınıñ areketini qapatmañız ve yol çetine çekiliñiz. Motornı toqtatıñız ve bütün avalandıruv yerlerini qapatıñız. Burunıñıznı ve ağzıñıznı toquma, yavluq ya da başqa bir şeynen qapatıñız.
Fosfor ücüminiñ alâmetleri
Fosforlı silâlarını olarğa has olğan parıldavından, salütqa beñzegeninden tanımaq mümkün, aynı vaqıtta bu silâlar sarımsaq qoqusına beñzegen keskin beyaz tütün çıqaralar.
Areket algoritmi
- Eger urbalarıñızğa fosfor tiyse, o urbalarıñıznı tezce çıqarıñız. Fosforğa elleriñiznen tiymeñiz!
- Eger himiyeviy maddeler em urbalarıñızğa, em de teriñizge tiygen olsa, zararlanması tahmin etilgen yerlerni suvuq suvğa batırıñız ya da urbalarıñıznen bütünley suvğa kiriñiz.
- Teriñizni suvlatıñız ve keskin olmağan bir şeynen (pıçaq sapı ya da pintset) körüngen fosfor parçaçıqlarını (bunı suvnıñ içinde yapsañız eñ yahşısı) çıqarıñız.
- Fosfor yanıqlarını sılaq bintnen qapatıñız ve dımlatıñız. Pamuq, soda, gidrogen peroksidi, yağ ya da yağ esasında yapılğan melemlerni iç bir şekilde asla qullanmañız
- Kerek olsa, ağrısızlandırıcı içiñiz ve acele yardım çağırıñız.
- Eger fosfor közüñizge kirgen olsa, onı qattı bir köz qalqanınen qapatıñız. Onı köz üstüne skotçnen mañlay ve yanaq boyu 45 derecede pekitiñiz.
- Eger köz qalqanı olmasa, basımdan qorçalamaq ve qaçınmaq içün taktik közlük ya da yanıñızda olğan şeylerden yapılğan qalqan (kâğıt stakan) qullanmaq mümkün.