Cenk areketleri bölgesinde davranış qaideleri

Arbiy areketler alanında areket etüv qaideleri

• Er vaqıt şahsiyet şeadetnamesini özüñiznen taşıyıñız. Para ve vesiqalarnı ayrı yerlerde tutıñız, böyle olarnı saqlamağa daa yahşı.
• Kiyim cebinde qan gruppası ve ihtimallı sağlıq problemleri (ilâclarğa allergiyası, sürekli hastalıqlar) aqqında yazılarnı saqlap qalıñız.
• Mümkün olsa evden ve işten tışqa kerekli sebepsiz çıqmamağa tırışıñız, insanlar toplanğan yerlerden qaçıñız.
• Ukraina atributlarını köstermeñiz: bu tecavuzcı açuvlata bile.
• Ev, iş ya da sıq ziyaret etken yerleriñizge eñ yaqın olğan sığınaq yerlerini hatırlañız.

Saqın-saqın

• Planlarıñıznı şübeli ve az tanış olğan insanlarğa aytmañız.
• Tanış olmağan insanlarnen qavğağa çıqmañız, ihtimallı provokatsiyalardan saqlanıñız.
• Tehnika kolonnasından ve arbiy maşinalardan uzaq turıñız.
• Arbiy urbasında insanlarnıñ yanında foto ve video çıqarmañız. Olarnıñ areketlerini qayd etmege tırışmañız.
• Cenk areketlerini közetmeñiz, atışlar eşitken soñ saqlanıñız.
• Özüñiznen silâ taşımañız, arbiylerge silâğa oşağan bir şey köstermeñiz.
• Taşlağan silânı ya da patronlarnı cıymañız.
• Patlav telükeli ya da tanış olmağan başqasınıñ eşyalarını tiymeñiz, çünki adiy ev eşyaları mombalaştırılğan ola bile.
• Arbiy urbası, kamuflâjlı urba ya da şevronlarnı kiyip yürmeñiz. Qaranlıq renklerde kiyimlerni saylañız, olar diqqatnı celp etmey. Er angi timsalden saqlanıñız, çünki olar tahmin etilmegen bir tesir ete bile.
• Eger siz işğalciniñ daimiy ya da köçüci arbiy obyektleri yerleşken yerde yaşasañız, olardan tezce uzaqlaşmaq kereksiñiz. Tahliye vaqtında degil de, uruş başlağanından EVEL ketmek kerek.
• Meskün yerniñ tışında tıqanıqlıqlar ola bilecegini közde tutıñız. Qırım yarımadasınıñ sıñırlarında cenk areketleri vaqtında daa telükesiz yerlerge köçmege tevsiye etemiz. Qanunsız qurulğan "Qırım köprüsiniñ" yanında yer telükesiz DEGİL.
• Meskün yerden tahliye etilgende, naqliyatnıñ er tarafına beyaz toquma bağlañız, arqa ve yan pencerelerinde parlaq ariflernen “ЛЮДИ” (balalarnı alıp ketkende “ДЕТИ”) sözüni yazıñız.
• İşğal etken memleketniñ askerleri çıqıp ketkende cenk cinayetlerini yapa bileler – bütün dünya bunı kördi, – şunıñ içün şeeriñizde cenk olsa, lütfen, sığınaqta qalıñız.
• Rusiye askerleriniñ cesetlerine, em de yollarnı qapatqan er angi şeyni tutmañız. Unutmañız: çekilgende işğalciler bütün territoriyalarnı, atta öz askerleriniñ cesetlerini bombalaştıra bileler.
• Şeeriñizge/köyüñizge Ukraina arbiy hızmetler kelseler, olarnıñ tevsiyelerini icra etiñiz: sığınaqtan sorağan suallerge açıq-aydın ve yüksek sesnen cevap beriñiz, emirlerni doğru ve qattı yerine ketiriñiz, rednen munaqaşalarnı etmeñiz: er bir daqqa müimdir.
• Unutmañız ki, duşman, ealini aldatmağa ya da Ukraina askerlerini bir şekilde itibardan tüşürmek içün ukrayin urbasını kiyip ola. Diqqat etiñiz: ukrayin arbiyleri terroristik areketlerni YAPMAY ve yerli ealinen QAPATILMAY.

Nariye silâdan atış

Nariye silâdan atış, yani pistoletler, avtomatlar, tüfekler, qurşunatqıçlarnıñ ateşi açılsa, ne yapmaq kerek?

Evde pencerelerden ve qapılardan uzaq, qorçalanğan yerlerde saqlanmaq kerek. Meselâ vanna odası, yolnıñ basamağı. İmkân olmasa, yatıp, siziñ üstüñizni külümsirev ve mermilerden qorçalaycaq şeylernen qapatıñız. "Eki divar qaidesi"ne riayet etiñiz: pencerelerden ve soqaqtan siziñ eki eñ az divar ayırğan yerde saqlanıñız. Birinci divar darbe ala ve yıqıla, ekinci ise sınıq parçalardan ve patlav dalğasından qorçalay.

Açıq yerde olsañız, tezden yerge tüşip, qollarıñıznı başıñızğa qapatıñız. Er bir çıqıntı, atta trotuar, yerniñ teregi ya da çuqur da semereli qoruv ola bile. Em de beton çöplük qutusında ya da merdivenlerde saqlanmaq mümkün. Maşinalar ya da qavehanelerniñ arqasında saqlanmağa tırışmañız – olar sıq-sıq nişan olalar.

Unutmañız: beden telükesiz alda olmalı. Gruppalaşıp, embrion şeklinde yerleşeceksiñiz. Ayaqlarıñıznı ateş etilgen yerge çevirip, ellerni başıñızğa qapatıp, ağıznı açıñız.

Ateşniñ toqtatılmasını bekleñiz, belki de beş daqqa devamında ateş açılmaycaq.

Minomet atışları

Yüksek sesi ve patlavı ise, siziñ artilleriya, bomba ya da uçaq ücümleri alanına kirgenini añlata bile. Ne yapmaq kerek?

Bir silânı eşitseñiz, ve eki-üç saniye soñra patlasañız, anda yerge tüşüñiz. Elleriñizni ya da başıñıznı çuvalnen qapatıñız. Birinci silâ patlağan soñ, saqlanacaq yerni tez tapıñız. Eñ azından teren sığınaqnı tapmaq kerek.

Sığınaq içün kelişe: yerastı keçitler, metro, sığınaq, çuqur, yol tübünde keñ suv borusı, yüksek bordür, kanalizatsiya qapısı.

Atış neticesinde naqliyatta bulunsañız, acele toqtatılmasını talap etiñiz ve yoldan uzaq turıp, yerge yıqılın. Elleriñizni qulaqlarıñızğa qapatıp, ağızıñıznı açıñız: bu, kontuziyadan qurtarır.

Yollarda, kemerler altında, merdiven meydançıqlarında, evlerniñ azbarlarında, maşina tehnikası, benzin stantsiyaları yanında saqlanmaq telükesizdir. Üyme tübünde olmağa ya da yaralanmağa telükesi bar.

İç bir vaziyette sınıq parçalarnı öz-özüñizden temizlemeñiz – Facialı-qurtaruv hızmetiniñ mütehassıslarını bekleysiñiz.

Artilleriya atışları

Eger künde avada tüstü izini ya da gece patlavını körseñiz, ihtimal, silâ artileriyasınıñ atışına oğradıñız (meselâ, BM-21 “Grad”).

Deral yerge yıqılıñız, başıñıznı qollarıñıznen ya da çantanen qapatıñız.

Birinci ateş açılğanda, yatıp qalıñız, soñra ise telükesiz, teren bir yerde saqlanıñız. Köşede ve çıqıştan uzaq olmağan yerni saylañız, böyle etip, bir silâ zararı olsa, evni birden terk etmek mümkün.

Ücüm bitkeninden soñ eñ az 10 daqqa sığınaqta qalıñız, çünki ücümniñ devam etüviniñ telükesi bar.

Dronlarnıñ ücümleri – qoruv usulları

Qurtaruvnıñ esas qaidesi: dron sesini eşitseñiz ya da kökte onı körseñiz – deral sığınaqqa barıñız!

Eger sığınaq yaqın olmasa:

• evniñ azbarında ya da tsokol qatlarında saqlanıñız;
• Eger olmasa, "eki divar" qaidesine uyıñız (yani telükeden eki divar ayırmalı).

Saqın-saqın gizlenmeñiz:

• podyezdlerde;
• kemerlerniñ altında;
• merdivenlerde;
• Memuriy binalardan, strategik ve arbiy obyektlerden, benzin stantsiyalarından uzaq turıñız.

Eger siz telüke vaqtında naqliyatta bulunsañız, acele çıqıp, yoldan uzaqlaşıñız, saqlanıñız.

Hatırlañız: tüşken dronnı ya da onıñ parçalarını iç bir vaziyette qolnen tutmaq yasaq!