Vaqtınca işğal etilgen topraqlardan nasıl telükesiz çıqmaq

Vaqtınca işğal etilgen territoriyalardan çıqmağa yardım etecek işançlı teşkilâtlar

Save Ukraine

Telefon 0 800 33 31 29

E-mail [email protected]

Telegram @SaveUkraineOfficial

Saytsaveukraineua.org

Helping to Leave

Telefon +380 (93) 177 64 58

Telegram-bot @helpingtoleave_bot

Saythelpingtoleave.org

Humanity

Telegram @humanity_ask2

Bring Kids Back UA (Ukraina Prezidentiniñ teşebbüsi)

E-mail [email protected]

Bala aqları içün ukrain ağı

Telefon / Viber / Telegram +380 50 015 58 46

Saytchildrights.org.ua

BF «Плахта»

Telegram @Plakhta_BF

E-mail [email protected]

Saytplakhta.org

Ombudsmenniñ ofisi

Bedava telefon sızığı +380 44 299 74 08

Telefon / Viber / Telegram +380 93 406 80 17

Diqqat: Ukraina devlet qurulışları ve bazı teşkilâtlar Rusiye domenlerinden (mail.ru, yandex.ru) kelgen mektüplerni qabul etmeyler olar avtomatik blok etile.

İmkân olsa, yañı bir e-mail yaratıñız:

eñ yahşı – halqara Gmail (.com), Outlook ya da Yahoo hızmetlerinde;

alternativa – başqa memleketlerniñ poçtası, meselâ, Qazahistan (.kz) ya da Gürcistan (.ge).

Seyaatıñızdan evel

• Qurulıştan Ukraina tarafdarı ya da RF silâlı quvetleriniñ itibardan tüşürüvi mümkün olğan er angi malümatnı evelden silmek kerek: arbiy tehnika, viran etilgen şeyler, silâlı quvetlerniñ mevamları, cenk areketleri aqqında yazışmalar, arbiy ya da siyasiy ukrain kanallarına abune, göñülli ya da memuriy subetlerde iştirak.
• Qullanım qartlarıñıznı, bulut yedekleriñizni ve messencerniñ cash-hatıranı temizleñiz.
• Bütün ilâvelerni bütünley silmeñiz: "Boş" telefon da şübheli ola bile. Neytral programmalarnıñ minimal taqımı ve adiy yazışuvlarnı qaldırıñız.
• Uygulamayı degil, hassas içerikni silin.
• Qaydnamelerni, tarir tarihını ve yüklemelerni, keşiçni temizleñiz.
• Telegram, WhatsApp ve diger messencerlerni (arhivler, saqlanğan beyanatlar, yazılar), fayl idarecilerini, PDF, notlar ve bulut disklerini teşkeriñiz.
• Eki faktorlı autentifikatsiyanı bütün müim esaplarıñız içün qullanıñız ve çıqmadan evel parollarnı deñiştiriniz.
• Parmaq izi ve Face ID funktsiyalarını söndüriñiz: biometrik malümatnı fizikiy şekilde qullanmağa mecbur ete bileler. Tek qıyın raqamlı ya da arif-raqamlı parollerni qullanıñız.
• Avtomatik bulut sinkronizatsiyasını söndüriñiz, ekinci dereceli cihazlardaki esaplardan çıq, qamaçav ekranında beyanatlar kösterilmeycegini teşkeriñiz.
• İmkânıñız olsa, blokpost ya da sıñırnı keçmek içün ayrı "temiz" telefonnı qullanıñız.

Teşkerüv vaqtında

• Tam bir talap etilmese, cihaznı kilitlemeñiz.
• Şifrelerni açıqtan, kameralar ögünde ya da uquq qoruyıcılarnıñ yanında yazmañız.
• Tehnikanı tam söndürilgen alda teslim etiñiz, uyqu rejiminde degil.

Müim, filtrler tek cihazlarıñıznıñ içindekilerni degil de, areket tarzıñıznı da teşkere. Sakinlik, keskin areketlersizligi ve azırlanğan tehnika, teşkerüvden evel malümatnı silmekten daa ziyade telükeni eksilteler.

Sorğuda özüni tutuvı

• Sakin oluñız ve tarafsız davranıñız.
• Muzakere etmeñiz, siyaset aqqında laf etmeñiz, qıymet kesmeñiz, "özüñizni aqlısıñız" dep isbatlamağa tırışmañız. Qısqa cevap beriñiz, tafsilâtlı malümat bermeñiz.
• Siziñ ayatıñız telüke astında olmasa, protokollarnı ya da izaatlarnı evelden yazmañız. Metin siziñ sözleriñizge uymasa, imzalamañız. Sizge qoyulğan sözlernen razı olmañız.
• Fizik tecavuz telükesi bar olğanını is etkeniñizde, birinci nevbet – canıñıznı saqlap qalmaqtır. Vaziyet ağır olğanda, vaziyetni kerginleştirmemek içün areket etiñiz. Esas vazife – teşkerüvden keçmek ve ileride çıqmaq imkânını saqlap qalmaq.

Hatırlañız, Rusiye Federatsiyasınıñ territoriyasında bulunğan er kes özüne ve yaqın soy-soplarına qarşı şaatlıq etmemek aqqına maliktir (Rusiye Federatsiyası Anayasasınıñ 51-inci maddesi). Kerek olğanda, bu aqqa esaslanıp, muayyen sualge cevap bermekni red etmege mümkün. Aynı zamanda, uquqiy delillerniñ qullanuvı olarnıñ ameliyatta saqlanmasını kefil etmey.